Updated on

Komedon Nedir? Açık ve Kapalı Komedon Arasındaki Farklar Nelerdir?

Komedon Nedir? Açık ve Kapalı Komedon Arasındaki Farklar Nelerdir?

Pürüzsüz ve duru bir cilt dokusuna sahip olmak kişisel bakımın en temel hedeflerinden biridir. Ancak aynaya baktığımızda bazen cildin altında hapsolmuş küçük beyaz kabartılar, bazen de gözeneklerin ağzına yerleşmiş inatçı siyah noktalar görürüz. Dermatoloji literatüründe komedon olarak adlandırılan bu oluşumlar, aslında cildin doğal süreçlerindeki bir aksamanın ilk sinyalleridir. Komedonlar, akne yolculuğunun başlangıç noktası olarak kabul edilir ve doğru müdahale edilmediğinde daha belirgin cilt kusurlarına dönüşme potansiyeli taşır. Bu yazıda, cildinizin dokusal bütünlüğünü bozan bu yapıların biyolojik arka planını inceleyecek, açık ve kapalı komedonlar arasındaki farkları netleştirecek ve evde uygulayabileceğiniz bilimsel temelli bakım stratejilerini ele alacağız.

Komedon Nedir ve Neden Oluşur?

Komedon, en basit tanımıyla kıl folikülünün ve aynı zamanda gözenek kanalının sebum, ölü hücreler ve bazen bakteriler nedeniyle tıkanması sonucu oluşan bir yapıdır. Cildimiz, kendini nemli tutmak için sebum adı verilen doğal bir yağ üretir. Normal şartlarda bu yağ, gözenek kanalından yüzeye çıkarak yayılır. Ancak bu kanalın ağzı kapandığında ya da yağ üretimi aşırı arttığında içeride birikme başlar. Bu birikim sertleşerek bir yumruya dönüştüğünde ise komedonlar meydana gelir. İltihaplı olmayan komedonlar, dokunulduğunda ağrıya yol açmaz ya da çevrelerinde yoğun bir kızarıklık oluşturmazlar. Ancak bu tıkanıklık, sivilce oluşumuna zemin hazırlayan en kritik süreci de beraberinde getirir.

Komedon Oluşumunun Temel Nedenleri

Komedon oluşumu tek bir nedene bağlı olmamakla birlikte genellikle birkaç faktörün birleşimiyle tetiklenir. Bazı ciltler yapıları itibariyle komedon oluşturmaya daha eğilimlidir. Komedon oluşumunda etkili olabilen en önemli nedenler ise şunlardır:

  • Hormonal dengede oluşan dalgalanmalar, özellikle ergenlik, regl döngüleri ve stres anlarında artan androjen hormonları gibi nedenlere bağlı olarak yağ bezlerinin daha fazla sebum üretmesi,
  • Cildin kendini yenileme sürecinde, ölü deri hücrelerinin yüzeyden zamanında atılamayıp gözenek ağzında birikmesi,
  • Komedojenik, yani gözenek tıkama potansiyeli yüksek olan ağır yağlar, yoğun kıvamlı kremler ve bazı makyaj malzemelerinin gözeneklerde mekanik bir tıkanıklığa yol açması,
  • Hava kirliliği, nem, yoğun terleme ve cilt yüzeyindeki kirlerin sebumla birleşerek folikül ağzına yerleşmesi.

Gözenek Tıkanıklığı ve Sebum Dengesi

Sağlıklı bir ciltte sebum ve ölü hücre trafiği bir denge içerisinde yürür. Sebum, cildi dış etkenlerden koruyan bir bariyer görevi görürken ölü hücreler düzenli olarak dökülür. Ancak sebumun kalitesi bozulduğunda, akışkanlığı azalıp kalınlaştığında, tıpkı bir yapıştırıcı görevi görmeye başlar. Bu etki ile ölü hücreleri gözenek içinde tutar ve bu birleşim, gözenek içinde sert bir tıkaç oluşturur. Sebum dengesinin bozulması sadece yağ miktarıyla ilgili değildir. Aynı zamanda sebumun içeriğindeki yağ asitlerinin oranıyla da ilgilidir. E vitamini gibi antioksidanların eksikliği, sebumun okside olmasına ve daha yapışkan bir hal almasına yol açarak komedon oluşumunu hızlandırabilir.

Açık ve Kapalı Komedon Arasındaki Farklar

Komedonlar, gözenek kanalının ne kadar açık ya da kapalı olduğuna bağlı olarak iki ana gruba ayrılır. Görünüşleri ve oluşum biçimleri farklı olsa da bu iki komedon türünün kökenleri aynıdır.

Açık Komedon

Siyah nokta olarak bilinen bu komedonlarda gözenek kanalının ağzı açıktır. İçerideki sebum ve ölü hücre kütlesi hava ile temas eder. Hava ile temas eden bu karışım oksitlenerek siyah veya koyu kahverengi bir renk alır. Yaygın inanışın aksine bu siyahlık kir değildir, kimyasal bir reaksiyondur.

Kapalı Komedon

Kapalı komedonlarda gözenek kanalının ağzı ince bir deri tabakasıyla tamamen kapalıdır. İçerideki birikim hava ile temas etmediği için oksitlenmez. Bu yüzden beyaz ya da ten rengi küçük bir kabartı şeklinde görünür. Beyaz nokta olarak da adlandırılan kapalı komedonlar genellikle cildin altında pütürlü bir his yaratır ve sivilceye dönüşme olasılıkları açık komedonlara göre daha yüksektir.

Evde Komedon Bakımı için 5 Altın Kural

Komedonlarla mücadele etmek için cildi hırpalamadan, doğal cilt döngüsünü desteklemek gerekir. Bunun için doğru bir cilt bakım rutini uygulamak ve yaygın yapılan bazı yanlış uygulamalardan kaçınmak oldukça önemlidir. Evde komedon bakımı yaparken dikkat etmeniz gereken altın kurallar şunlardır:

Çift Aşamalı Temizlik Yapın

Özellikle akşam rutininde, ciltte gün boyu biriken güneş kremi, makyaj ve çevre kirliliğini kaynaklı kalıntıları temizlemek için önce yağ bazlı bir temizleyici veya misel su ile cilt temizlenmelidir. Bu işlemin ardından su bazlı bir temizleme jeli yardımıyla temizliğin ikinci aşaması uygulanmalıdır. Bu iki aşamalı yöntem, gözenek içindeki yağlı tıkaçların çözülmesi için gereklidir.

Komedonları Sıkmaktan Kaçının

Komedon problemi olan kişilerin sıkça yaptığı bir hata, bu komedonları cilde hasar verecek şekilde sıkmaktır. Siyah veya beyaz noktaları sıkmak gözenek çeperinin yırtılmasına, bakterilerin ciltte daha derine inmesine ve kalıcı izlerin oluşmasına neden olabilir. Bu sebeple kesinlikle kaçınmanız gereken bir davranıştır.

Haftalık Eksfoliasyon Uygulayın

Granüllü sert peelingler yerine, ölü hücreleri nazikçe bağlarından koparan ve cildi hafifçe soyan asit içerikli solüsyonlar kullanarak gözenek trafiğini açık tutabilirsiniz. Beta hidroksi asitler gibi bazı eksfoliyanlar bu açıdan uygun olabilir.

Non-Komedojenik Ürünler Seçin

Cilt bakım rutininizdeki her ürünün gözenek tıkamayan, yani komedojenik olmayan özellikte olduğundan emin olun. Bunun için non-komedojenik ibareli ürünler arasından seçim yapmalısınız. 

Nem Dengesini Koruyun

Cildi aşırı kurutmak, vücudun daha fazla yağ üretmesine neden olur. Yağlı ciltlerin de neme ihtiyacı vardır ve nemli bir ciltte sebum daha akışkan kalır. Hafif, su bazlı nemlendiriciler cildinizin nefes almasına izin vererek gözenek temizliği sürecinizi desteklerken kuruma kaynaklı sebum artışını önlemenize yardımcı olacaktır.

Ne Zaman Bir Dermatoloğa Görünmelisiniz?

Evde uygulanan rutinler genellikle hafif ve orta dereceli komedonlar için yeterlidir. Ancak daha şiddetli bir komedon sorununuz varsa bir dermatoloğa görünmeniz ve muayeneden geçmeniz gerekir. Genellikle şu durumlarda bir uzman görüşü şarttır:

  • Komedonların hızla iltihaplı sivilcelere dönüşmesi,
  • Cildin büyük bir bölümünde pütürlü bir dokunun görülmesi ve evde yapılan bakım ile iki ay içerisinde herhangi bir ilerleme kaydedilememesi,
  • Komedonların olduğu bölgelerde ağrı veya yoğun kızarıklığın başlaması,
  • Cilt yüzeyinde çukurlaşma veya renk değişimi gibi izlerin oluşması.

Komedon Tedavisinde En Etkili İçerikler Nelerdir?

Komedon tedavisinde etkili olabilecek cilt bakım ürünleri, genel olarak gözeneklerde tıkanmaya yol açabilecek oluşumları çözmeye ve ölü hücreleri ciltten arındırmaya odaklanır. Bu amaca hizmet eden ve modern dermatolojide kullanılan bazı hedef odaklı aktif içerikler şunlardır:

  • Salisilik Asit: Bir beta hidroksi asit türü olan salisilik asit, yağda çözünebilme özelliği sayesinde gözenek içine girip tıkaçları içeriden çözebilir. Bu özelliği ile komedon ve akne sorunlarında terch edilen bir içeriktir.
  • Retinoidler: A vitamini türevleri olan retinoidler, hücre döngüsünü hızlandırarak ölü hücrelerin birikmesini önler ve gözeneklerin sıkı kalmasına yardımcı olur.
  • Niasinamid: B3 vitamini olan niasinamid, sebum üretimini dengeleyebilir ve gözenek çevresindeki dokuyu güçlendirerek gözeneklerin daha küçük görünmesini sağlayabilir.
  • Glikolik Asit: Alfa hidroksi asit türü olan glikolik asit, cilt yüzeyindeki ölü hücre tabakasının temizlenmesine katkıda bulunarak komedonların yüzeye çıkıp atılmasını kolaylaştırır.
  • Azelaik asit : Arpa, buğday, çavdar ve diğer çeşitli tahıllarda doğal olarak bulunan azelaik asit; ciltte mikroorganizmaların çoğalmasını önlemeye, gözenek tıkanıklıklarının önüne geçmeye, leke oluşumunu ve şişliği azaltmaya yardımcıdır. Ayrıca azelaik asit, hassas ciltlerde genellikle diğer asitlere oranla daha iyi tolere edilir.
  • Benzoil peroksit: Özellikle iltihaplı sivilceye dönüşme eğilimi gösteren kapalı komedonlar için etkili olan benzoil peroksit, gözenek içerisindeki oksijen seviyesini artırarak sivilceye neden olan mikroorganizmaların yaşamasını zorlaştırır. Ayrıca keratolitik etkisiyle gözenek ağzındaki tıkanıklıkların açılmasına da yardımcı olur.

Komedon yönetimi, sabır ve istikrar gerektiren bir süreçtir. Cildinizin biyolojik dengesine saygı duyan, gözenekleri içeriden arındıran ve nem bariyerini koruyan bir rutinle, hayal ettiğiniz pürüzsüz dokuya kavuşmak mümkündür. 

Kaynakça:

Önerilen makaleler